Linux Çalışma Seviyeleri – Run Levels

LINUX ÇALIŞMA SEVİYELERİ

Merhaba arkadaşlar.  Bu yazımızda sizlere Linux bilgisayarlardaki çalışma seviyeleri ve Linux bilgisayarı kapatma veya yeniden başlatma işlemlerini anlatmaya çalışacağım. Öncelikle çalışma seviyesi ne demek bundan biraz bahsedeyim. Bilgisayar çalışırken hizmet verecek servisler, otomatik başlayacak programlar ve ara yüz seçeneklerine çalışma seviyesi ya da bilişim literatürü ile run levels denir.  Bir de default run level tabiri vardır. O da bilgisayar ilk açıldığında hangi seviyeden açılacağını belirlemek için kullanılır.

Örnek vermek gerekirse; bilgisayar ilk açıldığında grafik ekran ile mi başlasın yoksa sadece text konsolu mu çalışsın. Ağ servisleri çalışsın mı çalışmasın mı? Diskler bağlansın mı bağlanmasın mı? Bu ve benzeri seçenekler çalışma seviyesi olarak adlandırılır.

Linux işletim sistemlerinde 7 adet çalışma seviyesi vardır.  Bunlar run level 0 dan başlayıp run level 6 ya kadar devam eder. Şimdi tek tek bu seviyeleri inceleyelim isterseniz.

Run Level 0

Bilgisayar bu seviyede kapalı konumdadır.  Bu seviyeye geçmek için yani bilgisayarı kapatmak için init 0 komutu verilir. Bilgisayar hangi seviyede olursa olsun init 0 komutu bilgisayarı kapatır. Default run level olarak bu seviye kesinlikle verilmemelidir. Yoksa bir daha bilgisayarınızı açamazsınız.

Run Level 1

Bu seviye de bilgisayar tek kullanıcılı olarak çalışır. Ayrıca network servisleri de çalışmaz. Yani anlaşılacağı üzere bakım seviyesidir. Sunucumuza bakım yapacağımız zaman bilgisayarı init 1 komutu ile bu seviyeye alırız. Böylece hem network servisleri kapanır. Hem de tek kullanıcı yani root bu sistemde çalışır. Bakım işlemleri bittikten sonra sunucuyu yeniden başlatırız ve yine default run level hangisi ise, sunucumuz o seviyeden başlar.

Run Level 2

Bu seviyede de network servisleri çalışmaz. Sunucu networke çıkamaz. Ancak sunucuya birden fazla kullanıcı login olabilir. Tabi ki kendi konsolu üzerinden. Sunucu networke bağlı olmadığından herhangi bir ssh bağlantısı mümkün olmayacaktır. Bu seviye de bakım için kullanılır.

Run Level 3

Bu seviyede bilgisayar ya da sunucu çok kullanıcılı ve network servisleri çalışır haldedir. Ancak grafik arayüzü çalışmaz.  Sadece text ekranından yönetim sağlanır. Bilgisayar herhangi bir seviyedeyken init 3 komutu ile bu seviyeye geçilir.  Örneğin grafik arayüzü çalışıyorken terminalde init 3 komutu verirsek bilgisayarımız text ekranına döner. Genelde sunucuların default run level i yani varsayılan çalışma seviyesi 3 olur. Sunucular için grafik arayüzü çalıştırılmaz.

Run Level 4

Bu seviye kullanılmaz.

Run Level 5

Bu seviye normal bilgisayar seviyesidir. Bilgisayar çok kullanıcılı, network servisleri çalışır halde ve grafik arayüzü ile çalışır. Genelde uç kullanıcı bilgisayarları bu seviyededir. Herhangi bir seviyedeyken bu seviyeye geçmek için init 5 komutu kullanılabilir.

Run Level 6

Bilgisayarı yeniden başlatmak için bu seviye kullanılır. Herhangi bir seviyedeyken init 6 komutu bilgisayarı yeniden başlatır.

 

Bilgisayarı kapatmanın ya da yeniden başlatmanın bir başka yolu da shutdown komutudur. shutdown -h komutu bilgisayarı kapatırken shutdown – r komutu yeniden başlatma işlemini yapar. Ayrıca ister -h parametresi ile isterseniz de – r parametresi ile kullanın, bu kapatma ya da yeniden başlatma işlemi için bir zaman da belirleyebilirsiniz. Örneğin:

shutdown – h now ==> Bilgisayarı hemen kapatır.

shutdown – h +10 ==> Bilgisayarı 10 dakika sonra kapatır.

shutdown -r 17:00 ==> Bilgisayarı saat 17:00 da yeniden başlatır.

Şunu da belirtmek lazım ki; default run level dediğimiz varsayılan çalışma seviyesi değiştirilebilir birşeydir.  /etc/inittab/initdefault dosyasındaki defaultrunlevel değeri değiştirilerek sunucunun ya da bilgisayarın varsayılan çalışma seviyesi değiştirilebilir. Ama yukarıda da dediğim gibi, default run level için 3 ya da 5 kullanmak en idealidir. Kesinlikle ama kesinlikle 0 ve 6 seviyeleri default run level için verilmemelidir.

Bu yazımızda sizlere Linux sistemlerde çalışma seviyelerinden bahsetmeye çalıştım. Umarım faydalı olmuştur. Başka bir makalede görüşmek dileğiyle.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir